هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی چقدر است؟| بررسی هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل
یکی از اولین و مهم ترین سوالاتی که قبل از طرح دعوا یا شکایت مطرح می شود این است که هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی چقدر است و چه مخارجی در طول مسیر رسیدگی باید پرداخت شود. آگاهی از این هزینه ها به شما کمک می کند تصمیم درستی بگیرید و از طرح دعوا یا شکایت بدون پشتوانه مالی جلوگیری کنید. در این مقاله، هزینه های مربوط به شکایت کیفری و دعوای حقوقی را بر اساس قوانین ایران به صورت دقیق و کاربردی بررسی می کنیم.
📎 توصیه می شود قبل از مطالعه این مقاله، ابتدا مقاله تفاوت شکایت کیفری و دعوای حقوقی – کدام را مطرح کنیم؟ را مطالعه فرمایید.
هزینه شکایت کیفری شامل چه مواردی است؟
برخلاف تصور عموم، هزینه طرح شکایت کیفری در بسیاری از موارد بسیار اندک است (100.000 ریال در سال 1404)؛ همچنین افراد ناتوان مالی به تشخیص دادستان یا رئیس حوزه قضائی از پرداخت این هزینه معاف می باشند.
اما علاوه بر مبلغ طرح شکایت، هزینه های دیگری نیز وجود دارند.
نکته: هزینه ی رسیدگی به شکایت کیفری علیه صادر کننده چک بلامحل متفاوت از سایر شکایت های کیفری می باشد.
1- هزینه ثبت شکواییه
ثبت شکواییه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضائی انجام می شود. برای ثبت شکایت کیفری، تقریبا فقط هزینه خدمات دفتر دریافت می شود. مبلغ این هزینه ثابت نیست و بسته به نوع شکایت و خدمات ارائه شده متغیر است.
2- هزینه کارشناسی در برخی جرایم (مانند جعل، تصادفات، ضرب و جرح و …)
دادسرا یا دادگاه ممکن است ارجاع به کارشناسی را ضروری بداند. هزینه کارشناسی معمولا بر عهده شاکی است؛ مگر اینکه دادگاه تصمیم دیگری بگیرد.
3- هزینه اعتراض و تجدیدنظر از رای
اعتراض به قرار های قابل اعتراض دادسرا و همچنین دادرسی در مرحله تجدیدنظر و اعاده دادرسی کیفری در دیوان عالی کشور نیز مشمول هزینه می باشد. شایان ذکر است که هزینه ی این مرحله نیز ناچیز است.
هزینه دعوای حقوقی چگونه محاسبه می شود؟
در دعاوی حقوقی، برخلاف شکایت کیفری، پرداخت هزینه دادرسی الزامی است.
1- هزینه دادرسی دعاوی حقوقی:
هزینه دادرسی براساس نوع دعوا (مالی یا غیرمالی) و بهای خواسته (در دعاوی مالی) محاسبه می شود.
♦دعاوی مالی: هزینه دادرسی درصدی از مبلغ خواسته است. هرچه مبلغ خواسته بیشتر باشد، هزینه دادرسی افزایش می یابد. (در سال 1404 و در مرحله ی بدوی، دو و نیم یا سه و نیم درصد از ارزش خواسته)
♦دعاوی غیر مالی: هزینه دادرسی مبلغ ثابتی است.
2- هزینه ثبت دادخواست:
ثبت دادخواست نیز از طریق دفتر خدمات قضائی انجام می شود. این هزینه جدا از هزینه دادرسی است و بابت خدمات الکترونیکی دریافت می شود.
3- هزینه مرحله ی تجدیدنظر و فرجام خواهی:
این مراحل نیز شامل هزینه دادرسی می باشند. در سال 1404، چهار و نیم درصد ارزش خواسته در مرحله تجدیدنظر و پنج و نیم درصد ارزش خواسته در مرحله فرجام خواهی.
📌 برای آگاهی بیشتر نسبت به هزینه های دادرسی و تعرفه خدمات قضائی، می توانید به آدرس پایگاه خبری اختبار مراجعه فرمایید.
هزینه وکیل و حق الوکاله
حق الوکاله براساس توافق بین وکیل و موکل تعیین می شود. نوع پرونده، پیچیدگی، مدت رسیدگی و مرحله رسیدگی (دادسرا، دادگاه بدوی و تجدیدنظر) موثر است.
📌در بسیاری از موارد، مشاوره با وکیل دادگستری قبل از طرح دعوا، باعث جلوگیری از هزینه های اضافی و اشتباهات جبران ناپذیر می شود.
اگر توان پرداخت هزینه ها را نداشته باشیم چه راهکاری وجود دارد؟
قانون برای حمایت از افراد کم بضاعت و کسانی که توان پرداخت هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی را ندارند، راهکار هایی پیش بینی کرده است.
1- درخواست اعسار از هزینه دادرسی در دعاوی حقوقی:
می توانید دادخواست اعسار تقدیم کنید. در صورت پذیرش، یا از پرداخت هزینه دعوای حقوقی و هزینه دادرسی معاف می شوید یا تقسیط می شود.
2- وکیل معاضدتی یا تسخیری:
در برخی از پرونده ها، امکان استفاده از وکیل معاضدتی وجود دارد. همچنین در پرونده های کیفری خاص، وکیل تسخیری تعیین می شود.
جمع بندی نهایی
هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی متفاوت است. دعوای حقوقی شامل هزینه دادرسی بوده که این هزینه براساس بهای خواسته و درصدی از آن تعیین می گردد. اما شکایت کیفری معمولا با هزینه ی بسیار کمتری قابل طرح می باشد. وکیل دادگستری با بررسی موضوع، از طرح دعوای اشتباه و اتلاف زمان و هزینه دادرسی جلوگیری می نماید. بنابراین توصیه می شود قبل از هر اقدامی از یک وکیل متخصص مشاوره حقوقی بگیرید.
