دادخواست چیست و چگونه تنظیم می شود؟ آموزش کامل نحوه تنظیم دادخواست

مقدمه

اگر قصد طرح دعوای حقوقی در دادگاه را داشته باشید، اولین و مهم ترین قدم، تنظیم دادخواست است. بسیاری از افراد به دلیل آشنا نبودن با نوشتن یا نحوه تنظیم دادخواست با رد یا تاخیر در رسیدگی به پرونده خود مواجه می شوند. در این مقاله به زبان ساده توضیح می دهیم که دادخواست چیست، چگونه تنظیم می شود و چه نکاتی را باید در نوشتن آن رعایت کرد.

دادخواست چیست؟

دادخواست، درخواست رسمی و کتبی ای است که از طریق آن، فرد (خواهان) از دادگاه یا مرجع صالح رسیدگی می خواهد به یک اختلاف حقوقی رسیدگی کرده و حکم صادر کند.

تنظیم دادخواست مخصوص چه دعاوی می باشد؟

دادخواست مخصوص دعاوی حقوقی است. یعنی در مواردی مانند: مطالبه طلب، مطالبه وجه چک، الزام به تنظیم سند رسمی، مطالبه خسارت، دعاوی ملکی، دعاوی خانوادگی مانند طلاق، نفقه و…

پس اگر قصد شکایت از فردی را دارید، دعوای شما کیفری محسوب شده و باید شکواییه تنظیم کنید نه دادخواست.

نکته: شکایت کیفری مخصوص زمانی است که طرف مقابل مرتکب جرمی از جرایم مذکور در قانون شده باشد. اگر هنوز تفاوت شکایت کیفری با دعوای حقوقی را نمی دانید و در تشخیص این که شکایت کیفری مطرح کنید یا دعوای حقوقی دچار مشکل شده اید، توصیه می شود مقاله تفاوت شکایت کیفری و دعوای حقوقی – کدام را مطرح کنیم؟ را مطالعه فرمایید.

اجزای اصلی دادخواست

یک دادخواست استاندارد باید شامل بخش های زیر باشد:

1. مشخصات طرفین 

مشخصات خواهان و خوانده و وکیل یا نماینده قانونی باید در دادخواست ذکر شود. این مشخصات شامل نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل و محل اقامت می باشد.

2. خواسته و بهای آن (موضوع دعوا)

این بخش اهمیت بسیار زیادی دارد و باید دقیق و واضح تنظیم شود. لازم به ذکر است که مرجع قضایی به هیچ عنوان نمی تواند به غیر از خواسته ای که در دادخواست ذکر کرده اید به خواسته ی دیگری رسیدگی کند، حتی اگر به اشتباه عنوان دعوا را نوشته باشید و دعوای شما عنوان دیگری داشته باشد. از این رو تشخیص درست خواسته و تنظیم دادخواست به نحو صحیح، اهمیت بسیار زیادی دارد چرا که ممکن است دادخواست شما با قرار رد دادخواست یا رد دعوا مواجه شود.

بهای خواسته نیز حسب نوع دعوا به معنای میزان طلب یا مقدار مهریه یا ارزش منطقه ای ملک و… می باشد که گاهی مقدار دقیق آن مشحص نیست (مثل دعاوی مطالبه خسارت و نفقه) و باید با نظر کارشناس مشخص گردد.

3. دلایل و مستندات

مدارکی که ادعای شما را ثابت می کند. مانند: قرارداد، چک، شهادت شهود و … .

4. شرح دادخواست

در این بخش باید داستان دعوا را به صورت کامل و واضح توضیح دهید.

نحوه تنظیم دادخواست

1. تعیین دقیق خواسته:

باید مشخص کنید دقیقا از دادگاه چه می خواهید.

2. جمع آوری مدارک:

تمام مدارک و مستندات خود را آماده کنید.

3. نگارش متن دادخواست:

متن باید واضح، مستند و بدون ابهام باشد. توصیه می شود حتما دادخواست خود را با کمک یک وکیل دادگستری متخصص تنظیم کنید و شانس موفقیت خود را بالا ببرید.

4. ثبت در سامانه عدل ایران از طریق دفاتر خدمات قضایی:

دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به مرجع صالح جهت رسیدگی ارسال می گردد.

نمونه دادخواست ساده

خواهان: علی احمدی

خوانده: رضا محمدی

خواسته و بهای آن: مطالبه وجه به مبلغ 40 میلیون تومان

مدارک و مستندات: قرارداد عادی، فیش واریزی، شهادت شهود

شرح دادخواست: اینجانب به موجب یک قرارداد عادی، مبلغ 40 میلیون تومان به خوانده قرض داده ام. با وجود گذشت موعد مقرر و مطالبه آن، ایشان از پرداخت بدهی خودداری نموده است. لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم به پرداخت مبلغ مذکور را دارم.

نکات مهم برای نوشتن دادخواست حرفه ای

متن شرح خواسته را ساده و قابل فهم بنویسید. از بیان مطالب غیر مرتبط خودداری کنید. حتما مدارک خود را ضمیمه کنید. در صورت امکان حتما از یک وکیل دادگستری کمک بگیرید.

اشتباهات رایج در تنظیم دادخواست:

بسیاری از دادخواست ها به دلیل این اشتباهات رد می شوند: نوشتن خواسته به صورت مبهم یا اشتباه، ارائه نکردن مدارک کافی و قانع کننده، تعیین نادرست خوانده دعوا یا درج اشتباه مشخصات طرفین، نگارش ضعیف و نامفهوم متن و …

هزینه تنظیم و ثبت دادخواست چقدر است؟

هزینه دادخواست شامل هزینه دادرسی و ثبت آن است که بسته به نوع دعوا و مبلغ خواسته متفاوت خواهد بود.

🔹 برای اطلاع بیشتر درباره هزینه های طرح دعوای حقوقی یا شکایت کیفری، می توانید مقاله هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی چقدر است؟ | بررسی هزینه دادرسی و وکیل  را مطالعه فرمایید.

جمع بندی

دادخواست، اولین و مهم ترین گام برای شروع یک دعوای حقوقی است. تنظیم صحیح آن می تواند تاثیر زیادی در روند رسیدگی و نتیجه پرونده داشته باشد. بنابراین، آشنایی با اصول و نحوه تنظیم دادخواست و رعایت نکات قانونی، برای هر فردی ضروری است.

توصیه: اگر قصد تنظیم دادخواست دارید یا در این مسیر دچار ابهام شده اید، توصیه می شود قبل از هر گونه اقدامی، با من سارا کیامهر، وکیل دادگستری در اراک تماس بگیرید.