مقدمه
ممکن است برای بسیاری از افراد پیش بیاید که بدون حضور در دادگاه، حکمی علیه آن ها صادر شود. این نوع حکم که در اصطلاح رای غیابی نام دارد، می تواند تبعات مهمی داشته باشد. اما خبر خوب این است که قانون، امکان اعتراض به این نوع رای را فراهم کرده است. در این مقاله به زبان ساده بررسی می کنیم که رای غیابی چیست، چه شرایطی دارد و چگونه می توان به آن اعتراض کرد.
رای غیابی چیست؟
رای غیابی به حکمی گفته می شود که دادگاه در غیاب خوانده (در دعاوی حقوقی) یا متهم (در دعاوی کیفری) صادر می کند، مشروط بر اینکه:
ابلاغ دادخواست یا احضاریه به درستی انجام شده باشد
شخص مورد نظر در جلسه دادگاه حضور پیدا نکرده باشد، لایحه یا دفاعیه ای نیز به دادگاه ارائه نداده باشد.
به بیان ساده، اگر فردی از دعوا مطلع بوده اما در دادگاه حاضر نشده و دفاعی هم ارائه نکرده باشد، رای صادر شده علیه او غیابی محسوب می شود.
📎توصیه می شود برای اینکه تفاوت دعوای حقوقی و شکایت کیفری را متوجه شوید، مقاله تفاوت شکایت کیفری و دعوای حقوقی – کدام را مطرح کنیم؟ را مطالعه فرمایید.
شرایط صدور
برای اینکه رأیی حضوری محسوب نگردد شرایط زیر ضروری است:
1. ابلاغ قانونی اخطاریه ی حضور در دادگاه به فرد انجام شده باشد
2. شخص در جلسه دادگاه حضور پیدا نکرده باشد
3. هیچ گونه دفاع (حضوری یا کتبی) ارائه نداده باشد
در صورت وجود این شرایط، دادگاه می تواند اقدام به صدور رای غیابی کند.
تفاوت رای غیابی و حضوری در چیست؟
بسیاری از افراد این دو نوع رای را با هم اشتباه می گیرند. تفاوت اصلی آن ها در نحوه رسیدگی و امکان اعتراض است:
رای حضوری: در صورت حضور یا ارائه دفاع توسط طرفین صادر می شود.
رای غیابی: زمانی صادر می شود که یکی از طرفین در هیچ یک از مراحل دفاع شرکت نکند.
نکته: مهم ترین تفاوت این دو، در امکان واخواهی و نحوه اعتراض به رای می باشد که در ادامه توضیح داده می شود.
نحوه اعتراض به رای غیابی
اگر رأیی به صورت غیابی علیه شما صادر شده باشد، می توانید از طریق (واخواهی) نسبت به آن اعتراض کنید.
واخواهی چیست؟
واخواهی به معنای اعتراض به رایی است که به صورت حضوری صادر نشده، و در همان دادگاهی که رای را صادر کرده رسیدگی می شود.
مهلت واخواهی چقدر است؟
مهلت واخواهی محدود و بسیار مهم است:
برای افراد داخل کشور: 20 روز از تاریخ ابلاغ رای
برای افراد خارج از کشور: 2 ماه از تاریخ ابلاغ رای
نکته: اگر در این مهلت اقدام نکنید، رای قطعی و قابل اجرا خواهد شد.
مراحل ثبت اعتراض به رای غیابی
برای اعتراض حتماً باید مراحل ذیل طی شود:
1. تنظیم دادخواست واخواهی
دراین مرحله، فرد باید دادخواستی تنظیم کند و دلایل خود را علیه ادعای خواهان دعوای اصلی (پرونده های حقوقی) و یا شاکی (پرونده های کیفری) در آن ذکر نماید.
2. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضائی:
این دادخواست نیز همچون دیگر اقدامات قانونی، در سامانه عدل ایران و از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می شود.
3. رسیدگی مجدد در دادگاه:
پس از ثبت دادخواست، اگر دادگاه واخواهی شما را بپذیرد، پرونده مجدداً در همان دادگاه صادر کننده حکم دادرسی می شود و این بار فرد می تواند از خود دفاع نماید.
مدارک لازم
مدارک لازم برای ثبت واخواهی معمولا شامل موارد زیر است:
- تصویر رای غیابی
- مدارک شناسایی
- مستندات و دلایل دفاع
- دادخواست تنظیم شده (البته این مورد معمولا توسط دفاتر خدمات نیز انجام می پذیرد اما توصیه می شود حتما با یک وکیل دادگستری مشورت کنید و یا تنظیم دادخواست را به او بسپارید)
هزینه ی واخواهی چقدر است؟
این مورد بسته به نوع دعوا متفاوت است؛ برای محاسبه هزینه مورد نیاز برای واخواهی، می توانید از سامانه عدل ایران استعلام نمایید.
📎 برای ورود به سامانه محاسبه هزینه دادرسی عدل ایران اینجا کلیک کنید.
📌توصیه می شود اگر قصد انجام هر گونه اقدام قانونی دارید، حتما مقاله هزینه ی شکایت کیفری و دعوای حقوقی چقدر است؟ | بررسی هزینه دادرسی و وکیل موجود در همین وبسایت را مطالعه فرمایید.
جمع بندی
رای غیابی یکی از انواع آرای دادگاه است که در صورت عدم حضور یکی از طرفین صادر می شود. با این حال، قانون از طریق واخواهی این فرصت را فراهم کرده تا فرد بتواند از حقوق خود دفاع کند. آگاهی از مهلت ها و مراحل اعتراض، نقش مهمی در جلوگیری از تضییع حقوق افراد دارد. وکیل دادگستری با دانش و پیگیری مستمر، نقش کلیدی در روند رسیدگی و نتیجه پرونده ی شما ایفا می نماید. اگر به دنبال وکیل در اراک هستید، حتما با من سارا کیامهر، وکیل پایه یک دادگستری تماس بگیرید.
