مقدمه
زمانی که شخصی قربانی جرمی می شود، برای شروع رسیدگی کیفری باید شکایت خود را به صورت قانونی مطرح کند. مهم ترین ابزار شروع این فرایند، شکواییه است. بسیاری از افراد نمی دانند چگونه شکواییه بنویسند یا چه اطلاعاتی را باید در متن شکایت کیفری درج کنند. ذکر این نکته حائز اهمیت است که تنظیم اشتباه ممکن است باعث طولانی تر شدن روند رسیدگی یا حتی صدور قرار منع تعقیب شود. در این مقاله تمامی نکاتی که لازم است برای طرح شکایت کیفری بدانید بررسی شده است.
شکواییه چیست؟
نوشته ای رسمی است که شاکی از طریق آن وقوع یک یا چند جرم را به مرجع قضایی اعلام می کند و درخواست تعقیب کیفری متهم را دارد.
در واقع، شکواییه آغازگر بسیاری از پرونده های کیفری در دادسرا و دادگاه کیفری است.
تفاوت شکواییه با دادخواست در چیست؟
شکواییه :
- مربوط به دعاوی کیفری است
- برای اعلام وقوع جرم تنظیم می شود
- در دادسرا یا دادگاه کیفری مطرح می شود.
دادخواست :
- مربوط به دعاوی حقوقی است
- برای مطالبه حق یا خسارت تنظیم می شود
- در دادگاه های حقوقی رسیدگی می شود.
📎توصیه می شود برای اطلاعات بیشتر مقاله تفاوت شکایت کیفری و دعوای حقوقی – کدام را مطرح کنیم؟ و همچنین مقاله چطور شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مطرح کنیم؟ | راهنمای گام به گام را مطالعه فرمایید.
شکواییه شامل چه مواردی است؟
برای تنظیم شکایت کیفری باید اطلاعات مشخصی در متن آن درج شود. ناقص بودن اطلاعات می تواند روند رسیدگی را با مشکل مواجه کند.
مشخصات شاکی
در شکواییه باید اطلاعات شاکی درج شود؛ از جمله:
نام و نام خانوادگی، نشانی، شغل و… که این اطلاعات زمان ثبت نام ثنا در سامانه ثبت، و هنگام تنظیم شکایت به صورت خودکار در قسمت مربوط به شاکی درج می گردد.
مشخصات مشتکی عنه (متهم)
اگر مشخصات متهم را می دانید، بهتر است در شکواییه ذکر کنید. این اطلاعات همچون اطلاعات مورد نیاز برای شاکی شامل نام و نام خانوادگی، نشانی، اطلاعات هویتی و … می باشد.
📌 اگر متهم ناشناس باشد، همچنان امکان ثبت شکایت وجود دارد.
موضوع شکایت
موضوع جرم باید به صورت واضح و کوتاه نوشته شود؛ مانند:
- کلاهبرداری
- خیانت در امانت
- تهدید
- توهین
- ضرب و جرح
- سرقت
- و…
محل و تاریخ وقوع جرم
این بخش از این نظر حائز اهمیت است که به مرجع قضایی در تشخیص دادسرا و دادگاه صالح به رسیدگی و مسائل مربوط به مرور زمان کمک می کند.
شرح ماجرا در شکواییه
مهم ترین بخش شکواییه، شرح دقیق اتفاقات است. در این قسمت باید:
- زمان وقوع
- مکان وقوع جرم
- نحوه ارتکاب جرم
- رفتار متهم
- خسارت وارد شده
به صورت منظم و قابل فهم نوشته شود.
📌بهتر است از اغراق، توهین یا جملات احساسی خودداری شود.
یک نمونه ی ساده شکواییه با عنوان مجرمانه کلاهبرداری :
«اینجانب به موجب این شکواییه اعلام می کنم که مشتکی عنه در تاریخ…….. در قالب شرکتی در تهران به نام……. ، با ارائه ی اطلاعات خلاف واقع و فریب اینجانب، مبلغ …….. را دریافت نموده و از انجام تعهدات خودداری کرده است. با توجه به وقوع بزه کلاهبرداری، تقاضای تعقیب کیفری متهم را دارم.»
شکواییه را کجا ثبت کنیم؟
امروزه ثبت شکایت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام می شود و شاکی باید در سامانه ثنا ثبت نام کرده باشد.
پس از ثبت شکواییه:
- پرونده در اکثر موارد به دادسرا ارجاع می شود
- تحقیقات مقدماتی آغاز می گردد
- در صورت وجود دلایل کافی، تعقیب کیفری ادامه پیدا می کند.
اشتباهات رایج
1. استفاده از جملات احساسی
شکایت شما باید مستند و حقوقی باشد، نه احساسی.
2. درج اطلاعات غیر مرتبط
فقط موارد مرتبط با جرم نوشته شود.
3. ننوشتن ادله و مدارک
در صورت وجود پیامک، قرارداد، شهادت شهود، رسید بانکی، فایل صوتی یا تصویری و … حتما به آن اشاره کنید و ضمیمه شکواییه نمایید.
جمع بندی
تنظیم صحیح شکواییه، اولین و یکی از مهم ترین مراحل شروع یک پرونده کیفری است. آشنایی با نحوه نوشتن آن و رعایت نکات قانونی می تواند از رد شکایت یا طولانی شدن روند رسیدگی جلوگیری کند.
اگر در تنظیم شکواییه یا انتخاب مسیر درست با ابهام مواجه هستید، دریافت مشاوره حقوقی می تواند از بروز اشتباهات جدی جلوگیری نماید. برای دریافت مشاوره و رزرو وقت می توانید با من سارا کیامهر، وکیل پایه یک دادگستری در اراک، تماس بگیرید.
