مقدمه
آگاهی از قوانین مربوط به چک برگشتی اهمیت بسیار دارد. چرا که امروزه، چک یکی از رایج ترین اسناد تجاری در معاملات محسوب می شود. اما گاهی صادرکننده چک در موعد مقرر موجودی کافی در حساب خود ندارد و دارنده چک را با مشکل عدم پرداخت مواجه می سازد. در چنین شرایطی، آگاهی از قوانین و راهکار های مربوطه، می تواند از تضییع حقوق دارنده جلوگیری نماید. من سارا کیامهر، وکیل دادگستری در شهر اراک هستم و در این مقاله قصد دارم به بررسی این موضوع بپردازم.
چک برگشتی چیست؟
زمانی که دارنده چک برای وصول وجه آن به بانک مراجعه می کند، اما به دلایلی مانند کسری موجودی، مسدود بودن حساب، عدم تطابق امضا و… ، بانک از پرداخت وجه خودداری کند، چک، برگشتی محسوب می شود. در این حالت، بانک گواهی عدم پرداخت صادر می کند که یکی از مهم ترین مدارک برای پیگیری قانونی چک می باشد.
دلایل برگشت خوردن چک
چک ممکن است به دلایل مختلفی برگشت بخورد از جمله:
- کسری موجودی حساب
- مسدود بودن حساب صادر کننده
- عدم مطابقت امضا
- قلم خوردگی یا مخدوش بودن چک
- دستور عدم پرداخت
- بسته بودن حساب
- مشکلات مربوط به ثبت در سامانه صیاد
پس از برگشت خوردن چک چه باید کرد؟
پس از دریافت گواهی عدم پرداخت، دارنده چک می تواند از روش های قانونی مختلف برای وصول وجه چک استفاده نماید. انتخاب مسیر مناسب به شرایط پرونده و نوع چک بستگی دارد.
روش های قانونی وصول چک برگشتی
وصول چک از طریق اجرای ثبت
دارنده چک برگشتی می تواند بدون طرح دعوا در دادگاه از طریق اجرای ثبت برای وصول وجه چک اقدام نماید. این روش بسیار سریع تر از طرح دعوا و رسیدگی قضایی می باشد.
نکته: چک های جدید (صیادی) حتما باید در سامانه صیاد ثبت شده باشد تا در صورت بروز مشکل عدم پرداخت، قابل پیگیری از طریق اجرای ثبت باشد.
📎اگر تفاوت چک صیادی را با دیگر چک ها نمی دانید توصیه می شود مقاله انواع چک در ایران | بررسی کامل چک عادی، صیادی، تضمینی و الکترونیکی موجود در همین وبسایت را مطالعه فرمایید.
طرح دعوای حقوقی
یکی از روش های دیگر وصول وجه چک، طرح دعوای حقوقی است. در این روش دارنده ی چک می تواند اصل مبلغ چک و خسارت تاخیر تادیه را مطالبه نماید.
نکته: چک های صیادی ای که در سامانه صیاد ثبت نگردیده اند، یک سند عادی محسوب شده و راهکار مطالبه وجه آن در صورت عدم پرداخت، طرح دعوای حقوقی مطالبه وجه می باشد.
📎توصیه می شود مقاله چک صیادی چیست؟| راهنمای کامل ثبت،انتقال، استعلام و وصول چک صیادی را حتما مطالعه فرمایید.
شکایت کیفری چک
این روش برای مطالبه وجه چک به کار برده نمی شود بلکه بیشتر پیگیری صادر کننده از طرق کیفری به قصد مجازات وی می باشد. در صورتی وجود شرایط قانونی ، صدور چک برگشتی و بلامحل ممکن است جنبه ی کیفری نیز داشته باشد. البته همه چک ها قابلیت شکایت کیفری را ندارند.
وکیل چک چه کمکی می کند؟
وکیل در صورت وجود چک برگشتی، با بررسی وضعیت چک، نحوه ثبت آن در سامانه صیاد و شرایط هر پرونده، مناسب ترین راهکار های قانونی را انتخاب می کند. تنظیم دادخواست، پیگیری پرونده، مطالبه خسارت تاخیر تادیه و انجام اقدامات اجرایی از جمله خدمات یک وکیل متخصص در دعاوی چک می باشد.
جمع بندی
چک برگشتی، یکی از رایج ترین مشکلات حقوقی در معاملات است و پیگیری صحیح آن اهمیت زیادی دارد. آگاهی از روش های قانونی وصول چک و انتخاب مسیر مناسب، می تواند در تسریع روند وصول مطالبات موثر باشد. در صورت نیاز به مشاوره و پیگیری پرونده های مربوط به چک، می توانید با من سارا کیامهر، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری استان مرکزی، در ارتباط باشید.
